جمعه 23 آذر 1397   23:28:34



برگزاری سومین نشست‌ حقوقی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران

سومین نشست‌ حقوقی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری در سی و یکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، با موضوع «نقش تنقیح قوانین و مقررات در استیفای حقوق شهروندی» برگزار شد.

شناسه خبر: 6372df-1397/2/24 دوشنبه ساعت14:24
برگزاری سومین نشست‌ حقوقی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران
سومین نشست‌ حقوقی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری در سی و یکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، با موضوع «نقش تنقیح قوانین و مقررات در استیفای حقوق شهروندی» برگزار شد.
سومین نشست‌ حقوقی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری در سی و یکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، با موضوع «نقش تنقیح قوانین و مقررات در استیفای حقوق شهروندی» با حضور آقایان دکتر فریدون نهرینی (عضو هیات علمی دانشگاه تهران و معاون امور حقوقی دولت معاونت حقوقی ریاست جمهوری)، دکتر رسول کشکولی (قاضی دادگستری) و دکتر اسماعیل شاهسوندی (عضو هیات علمی دانشگاه آزاد تهران شمال) برگزار شد.
در ابتدای نشست جناب آقای سید مهدی علوی باجگانی، مجری- کارشناس این نشست، با ارایه مقدمه‌ای درخصوص موضوع، اظهار داشت لازمه‌ استیفای حقوق شهروندی، شناخت دقیق و صحیح این حقوق است و آن‌چنان که در مقدمه‌ منشور حقوق شهروندی نیز ذکر شده استیفای حقوق شهروندی، بدون آگاهی نسبت به این حقوق امکان‌پذیر نیست و این عدم آگاهی و آشنایی در واقع به عدم مطالبه‌ ذی‌نفعان از یک سو و عدم اجرای صحیح این حقوق توسط مجریان، از سوی دیگر منتهی می‌شود. ایشان لازمه آشنایی و آگاهی نسبت به حقوق شهروندی را شفافیت قوانین در این حوزه دانست که خود از مولفه‌های اصلی حکمرانی مطلوب است. وی در ادامه به نقش تنقیح قوانین و مقررات در برقراری شفافیت نسبت به حقوق شهروندی از چند منظر پرداخت و اظهار نمود با وجود شناسایی حقوق شهروندی در منابع حقوقی مختلف، به علت پراکندگی این منابع، دسترسی آسان به آنها با مشکل مواجه است. از این رو تنقیح می‌تواند در جهت یکپارچه‌سازی قوانین و مقررات در حوزه‌ حقوق شهروندی کمک‌کننده باشد؛ از سوی دیگر تنقیح از طریق اصلاح قوانین و تدوین لوایح قانونی مرتبط با حوزه حقوق شهروندی می‌تواند به رفع نواقص و کاستی‌های این حوزه کمک کند. همچنین تنقیح به برطرف نمودن تعارضات کمک می‌کند و با تشخیص سره از ناسره و حذف قوانین مزاحم و معارض به شفافیت بیشتر منجر می‌شود.
دکتر نهرینی در ابتدای سخنان خود در خصوص مفاهیم تنقیح و حقوق شهروندی و شهروندان اظهار داشت تنقیح به معنی پاکیزه کردن و زدودن زواید از چیزی است و لازمه‌ منقح کردن قوانین و مقررات، اشراف داشتن نسبت به آنهاست. ایشان مهمترین نکته در این خصوص را، طبقه‌بندی موضوعی قوانین دانست؛ به این صورت که موضوع خاصی را از دل قوانین پراکنده استخراج کرده و بررسی نماییم که آیا ناسخ و منسوخ همدیگر هستند یا نه؟ وی با اشاره به اینکه تنقیح، کشف آخرین اراده قانونگذار درخصوص موضوع خاصی است، اظهار داشت که این کار به‌ویژه زمانی که قانونگذار بطور تلویحی و ضمنی دست به نسخ می‌زند امر بسیار دشواری است.
دکتر نهرینی در ادامه به مفهوم حقوق شهروندی پرداخت و بیان نمود اگر نگاه ما به این مفهوم نگاه به «تابعیت» باشد بسیاری از اشخاص از دایره‌ حقوق شهروندان خارج می‌شوند در حالی‌که باید همچون ماده 5 قانون مدنی، کلیه سکنه ایران اعم از اتباع داخلی و خارجی را مشمول این حقوق دانست. وی افزود: تنقیح قوانین و مقررات در حوزه‌ حقوق شهروندی به دسته‌بندی این حقوق کمک می‌کند تا از این طریق پی ببریم که آیا اشخاص از حقوق طبقه‌بندی‌شده متناسب با وضعیت خودشان برخوردار هستند یا نه؟ دکتر نهرینی اظهار داشت یکی از تئوری‌ها در این زمینه، وضع قوانین جامع است به این صورت که به جای مواجه بودن با قوانین پراکنده، یک قانون جامع داشته باشیم ولی باید توجه کرد که از ابتدا نمی‌شود هیچ قانون جامعی تدوین کرد، چرا که قانون جامع نیز در مقطع زمانی خود می‌تواند موثر و کافی باشد و با گذشت زمان همین قانون نیز نیاز به تغییر و اصلاح خواهد داشت. ایشان در پایان به متولیان امر تنقیح یعنی مجلس، قوه مجریه، قوه قضاییه و نظام اداری کشور اشاره کرد و بیان داشت این مراجع حسب مورد دارای کمیسیون‌ها و مراجعی هستند که مردم اختلافات خود را نزد آنها می‌برند و در اینجاست که باید حقوق شهروندی حفظ شود.ایشان ضمن اشاره به این مطلب که در بسیاری از کشورها اتباع آن کشورها در موضوعات ساده و بدیهی حقوق خود را بدون مداخله مجریان و آمران قانونی مطالبه می‌کنند اظهار کرد ضمن اینکه بخشی از حقوق شهروندی از جهت اعمال و اجرا مربوط به دولت و حاکمیت است بخشی دیگر نیز مربوط به مردم است یعنی اگر این حقوق بین مردم جاری شود و مردم نسبت به آنها آگاهی داشته باشند، خودشان آن را رعایت خواهند کرد.
در ادامه این نشست، دکتر کشکولی به تبیین جایگاه تنقیح قوانین در استیفای حقوق شهروندی در بستر رسیدگی‌های قضایی پرداخت و با بیان این مطلب که در عمل این‌گونه نیست که همه شهروندان با مراجعه به قوانین بتوانند احقاق حق نمایند، به مسئله وجود اصطلاحات پیچیده در قوانین اشاره کرد و افزود: یک شهروند عادی بدون اطلاعات حقوقی و بدون وکیل چگونه می‌تواند در مراجع قضایی حقوق خود را استیفاء نماید؟ و از همین روست که با مراجعه به قوانین، شهروند به سهولت نمی‌تواند به این موضوع پی‌ ببرد که برای حل و فصل اختلافاتش باید چه کارهایی انجام دهد. ایشان اظهار کرد تنقیح قوانین باید به کیفیتی پیش برود که مرجعی ملی ایجاد شود و بررسی نماید که در رسیدگی‌های قضایی چه میزان از حقوق شهروندی احقاق شده و چه میزان رد شده است و دستاوردهای قوه قضاییه از حیث طرح و اقامه دعوا، رسیدگی‌های داوری، اجرای احکام و شناسایی نواقص و کمبودهایی که موجب سرخوردگی شهروندان شده، بررسی شود تا در قانونگذاری‌های جدید راه برای بروز چنین مشکلاتی بسته شود و مستقیماً به احقاق حقوق شهروندی کمک گردد.
دکتر شاهسوندی به عنوان آخرین سخنران نشست، سخنان خود را در چند محور کلی مطرح نمود. اولین محور بحث ایشان اشاره به تعدد قوانین مرتبط با حفظ حقوق شهروندی همچون قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی، قانون آیین دادرسی کیفری و موارد خاص اشاره شده در قوانین کیفری دیگر و بلاتکلیفی قانونی در این زمینه با وجود نصوص قانونی متعدد بود. همچنین ایشان در ادامه به منشور حقوق شهروندی اشاره نمود و بیان داشت که این منشور حالتی ایده‌آل گرایانه دارد و خوب است که به مرور در نظام قانونی ما برای رعایت آن، ضمانت اجراهای محکم تری از مجرای مجلس در نظر گرفته شود. در پایان دکتر شاهسوندی ویژگی‌های یک قانون کیفری استاندارد که حافظ حقوق شهروندی باشد را برشمرد و در مورد این ویژگی‌ها که شامل صراحت بیان، ضمانت اجرای قطعی، خاص بودن و کلی نبودن می شوند توضیحاتی ارائه کرد.
شناسه خبر: 6372df-
بیشتر
پایگاه اطلاع رسانی معاونت حقوقی رئیس جمهور
آدرس: تهران-میدان پاستور- خیابان پاستور تلفن: 02164451